1976tik nekazaritzaren eta abeltzaintzaren balioak defendatzen
Vitoria-Gasteiz
www.uaga.eus
Tolosa
Iruñea
Azpeitia
Tutera
Lizarra
Abeltzaintza
Berriak EHNE
AZKENAK ABELTZAINTZA

Gipuzkoako nekazal sindikatuok, EHNE eta ENBA, lurralde historikoko udaletxe guztietan aurkeztu dugu Mendiko abelzaintzaren eta otsoaren populazioaren kontrolaren aldeko mozioa, otsoaren babesa gehitzeko izenean mendiko abelzaintzaren aurkako ekimenak ugaltzen ari direla ikusirik.

2020ko martxoaren 13an argitaratutako Euskal Herriko Aldizkari Ofizialean Eusko Jaurlaritzako Ingurumen, Lurralde Plangintza eta Etxebizitzako sailburua zen Iñaki Arriola sailburuak sinatutako arauaren bitartez otsoa Basa eta Itsas Fauna eta Landaredian Arriskuan dauden Espezieen Euskadiko Katalogoa aldatu eta otsoa (Canis lupus) «Interes Bereziko» espeziearen kategorian sartu zuen.

Geroztik, 2021Eko otsailaren 4an Transitzio Ekologikoa eta Erronka Demografikorako ministeritzako Natura Ondarearen batzordeak, otsoa babes bereziko erregimenean dauden espezieen zerrendan sartzea erabaki zuen, otsoaren populazioaren %95a baino gehiago ordezkatzen duten elkargo autonomoen ordezkariek aurka bozkatu arren.

Erabakia behin betikoz hartuko balitz Euskadiko abelzaintza estentsiboarengan ondorioak larriak eta berehalakoak lirateke, otsoen populazioa areagotuko litzakeelako gure mugakide diren elkargo autonomoetan eta honenbestez, Euskadin otso populazioak sartu eta egonkortzeko arriskua areagotuko genuke, eta honek, ondorio larriak ditu, bai gure mendiko abelzaintza estentsiborako bai ardi latxa bezalako arraza autoktonorako, babestu nahi diren mendiko larretokiak bezalako habitatak eta azkenik, gure gastronomia kulturararen zutabetariko bat den Idiazabal gaztarentzat.

Une honetan, azienda (ardiak, behiak, behorrak, pottokak, …) mendian kudeatzen dugun abeltzainok, kezkatuta eta beldurtuta gaude otsoaren zabalkundearen aurrean orain arte bizitu dugun maneju estentsiboaren amaiera suposa dezakeelako eta honenbestez, erabakiaren azken helburua hori ez bada ere, abelzaintza estentsiboarekin amaitu eta erabateko maneju intentsibora joan beharko dugulako.

Honen aurrean, hitz politaz haratago, Udaletxe guztien babesa lortu nahi dugu eta horretarako ezinbestekotzat jotzen dugu, alderdi politiko guztiak bat egitea, abeltzaintza estentsiboaren defentsan.

Otsoa ez dago arriskuan, tamalez, mendiko abeltzaintza bai.

Ehnek salatu egin nahi du industria gaztagile batzuen jokaera, gaur egungo pandemia sanitarioa aitzaki, latxa ardi-esnearen ekoizleei eskinitako kontratuak gure sindikatuak eta sektoreak berak ezin ditu onartu. Hasteko presio-neurri gisa, aurten aurreko kanpainarekin alderatuta litro kopuru nabarmen txikiagoa jasoko duen mehatxua bota du.


Hori ez ezik, prezioa esnearen balizko destinuaren arabera (jatorrizko gazta edo bestelakoa), finkatzen duela dio, horrela ekoitzitako esnearen lehenengo %10 eta %20ko tarteari, iaz baino askoz ere prezio baxuagoa eskaintzen hasi da. Ehuneko hori aurreko urteko bolumena erreferentziatzat hartuta ezartzen da, eta gainerako esnea aurreko kanpainako prezioan eramango omen dute, beti ere iazko litro kopururaino iritsi arte eta produkzio handiagoa badago, lehen tarte merkea bezala ordainduko omen dute.

Oinak lurrean ez dituen beste lege batek eraso digu abeltzanoi oraingoan. Esne gordinaren komertzializazioan zuzenean eragiten duen erabakia hartu dute Espainiako Ministeritzan.

Esne gordina komertzializatzen dugun abeltzainok egun gure esneari egiten dizkiogun analisiez gain, beste hainbat egin behar dizkiogula zehazten du. Arazoa, ordea, ez da analisiak egitea edo ez, honakoa baino: betiko analisiez gain, analisi berriak egiteko laborategi homologaturik ez dago Hego Euskal Herri soan. Hau da, analisi horiek egiteko baldintzarik ezin dugu bete, ez dagoelako betetzeko egiturarik, ezta modurik ere.

Ezin horri, beste honako hau gehitu behar diogu: Gipuzkoako EHNEk egindako kalkuluen arabera, esne gordinari egin beharreko analisi berri horien paketeak hilabetero 400€ gehiago ordaintzea suposatuko digula abeltzainoi. Gehiegikeria handia da, eta gainera, betetzeko inolako aukerarik ematen ez diguna.

Adibidez, Euskal Herrian tradizionalki ardi esnearekin mamia egiten da. Kontsumitzaileek badakite mamia nola egin, esnea nola egosi, eta etiketan bertan ere horrela zehazten dugu. Ez du inolako osasun arazorik eragin urte, hamarkada eta mendeetan. Sektorearen biziraupena eta errentagarritasuna kolokan jartzen dute horrelako erabakiek. Sektorearen errealitatetik urruti hartzen diren erabakiak dira eta kaltetuak katearen bi katebegi ahulenak gara, beti. Baserritarrak eta kontsumitzaileak.

Dekretuaren moldaketa egin dezaten exijitzen dugu, izan ere, Europako irizpideak ez baitira Ministeritzak ezarri dituenak bezain zorrotzak. Horrez gain, Europak tradizionalki egiten den jarduera babestu behar dela dioen arren, Ministeritzak ez du irizpide hori aintzatetsi eta neurri erabat murriztaileak ezarri ditu. Horregatik, guztiagatik, abeltzainok esne gordina zuzenean saltzen jarrai dezagun Ministeritzak dekretua molda dezan eskatzen dugu.

Gipuzkoako EHNEk Jaurlaritzari presioa egiteko eskatu dio

Gipuzkoako EHNE ha exigido al Gobierno Vasco que presione para que el Decreto recoja las enmiendas.

Gipuzkoako EHNEk Jaurlaritzari Madrilen presioa egin dezan eskatudio mindei buruzko Errege Dekretua proposatu bezala onar ez dadin: “Ezin dugu bete. Espainiako Gobernuak Nekazaritza lurren nutrizio jasangarrirako arauak ezartzen dituen errege-dekretuaren proiektua jarri zuen mahai gainean pasa den irailean. Nekazal sindikatu guztiok zuzenketak aurkeztu genizkion aipatu dekretuari, filtrorik gabeko arauak ezartzen dituelako. Minden zertifikazioa, hauen banaketa eta lurren kalitateari buruzko analisiak arautzen ditu, besteak beste, errege dekretuak.

Filtrorik ez du erabiltzen baserrien nolakotasunari dagokionean, ezta orografiak eragiten dituen baldintzen inguruan ere. Gipuzkoako minifundioagatik, eta aldapen nolakotasunagatik, ezin ditugu errege dekretu horretan mindak zabaltzeko ezartzen diren makina motak erabili.

Mindak ongarri organiko onena dira, baserrietan sortzen ditugu eta gehienok gure lurretan zabaltzen ditugu. Ongarri organiko horiek erabiliz gero, ongarri mineralak ez ditugu erabili beharko, hau da, jasangarritasunean jendarte osoak irabazten du. Minden kudeaketa, dena den, ez da doan egiten, baserritarrok ordaintzen dugu, baina kudeaketa horien preziorik ez da inon ageri. Horri gehitzen badiogu orain errege dekretu honetan agertzen diren baldintzak betetzera derrigortu gaitzaketela, are eta garestiagoa izango da minden kudeaketa egitea.

Dagoeneko erabat juxtuak diren irabaziak ditugun baserritarron gain ezin da gainkostu hau bota, horregatik Eusko Jaurlaritzari EHNEtik eskaera bat egin nahi dizkiogu: Madrilen presioa egin dezan errege dekretu honi baserritarrok aurkeztu dizkiogun zuzenketak dekretuan bertan jaso ditzaten.

Benetako apustua baserritarroi eustea bada eta kudeatzen ditugun Euskal Herriko lurrak modu jasangarrian mantentzen lanean jarraitzea, erronkari heldu eta gure aldeko apustua egin beharko du Eusko Jaurlaritzak”.

Joan den otsailaren 3an, Natura Ondare eta Biodibertsitaterako Estatuko Batzordeak, estatuko gobernuko eta autonomia erkidegoetako ordezkariek osatutakoak, bozketa bidez erabaki zuen otso iberiarra Babes Bereziko Basa Espezieen Zerrendan sartzea. Horrek esan nahi du hemendik aurrera ehizarako ez den espezietzat hartzen dela, eta Espainiako Estatu osoan ezin dela ehizatu. Ondorioz, kontrolik gabe haziko da, eta horrek eraso kopurua handitzea ekarriko du eta landa eremuan abeltzaintza estentsiboaren biziraupenaren aurkako beste mehatxu bat bilakatuko da.

Michel Rameryren enpresak urtarrilaren 1etik aurrera esne produkzioa bertan behera utziko du

Confederation Paysane sindikatuak eta inguruko herritarren koalizioak 1.000 behien ukuilua ixtea lortu dute: enpresak urtarrilaren 1etik esne produzkioa bertan behera utziko duela adierazi du eta behiak bertatik ateratzen hasiko dela. Zazpi urtetan luzatu den gatazkatik garaile atera dira baserritarrak.